سيد علي اكبر قرشي

200

قاموس قرآن ( فارسي )

نشناسد پيوسته از او ميخواهد و از او استمداد مىكند و وسائليكه او مقرّر داشته مورد استفاده قرار ميدهد . چنان كه فرموده * ( « أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى الله وَالله هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ » ) * فاطر : 15 . همچنين است آيهء * ( « وَقَدَّرَ فِيها أَقْواتَها فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَواءً لِلسَّائِلِينَ » ) * فصلت : 10 . سؤال عقوبت در بسيارى از آيات قرآن سؤال به كار رفته ولى پيداست كه مراد سؤال استخبار نيست كه از چيز مجهولى سؤال شود مثل * ( « وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ » ) * صافات : 24 . * ( « فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ . عَمَّا كانُوا يَعْمَلُونَ » ) * حجر : 92 و 93 . * ( « تَا لله لَتُسْئَلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَفْتَرُونَ » ) * نحل : 56 . * ( « أَ شَهِدُوا خَلْقَهُمْ سَتُكْتَبُ شَهادَتُهُمْ وَيُسْئَلُونَ » ) * زخرف : 19 . به نظر ميايد كه سؤال در اين آيات سؤال عقوبت و مورد مؤاخذه واقع شدن است . بعبارت ديگر اين سؤال براى دانستن مطلب مجهول نيست بلكه سؤالى است كه طرف در مقابل وامانده و محكوم شود و مستحق عقوبت بودنش روشن گردد . عدم سؤال از گناه گناهكاران در بعضى از آيات هست كه از گناه گناهكاران سؤال نميشود مثل * ( « فَيَوْمَئِذٍ لا يُسْئَلُ عَنْ ذَنْبِه إِنْسٌ وَلا جَانٌّ » ) * رحمن : 39 . ظاهرا مراد از سؤال در اين آيه سؤال استخبار است چون روز قيامت تمام اسرار ظاهر مىشود بد كار و نيكو كار از هم شناخته ميشوند ديگر احتياج بسؤال از اينكه تو چكاره بوده‌اى نيست چنان كه فرموده * ( « يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيماهُمْ . . . » ) * رحمن : 41 . وقتى كه مردم با علائم خود شناخته شدند ديگر بسؤال احتياج نيست و نيز آيه * ( « يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ » ) * طارق : 9 . صراحت دارد كه روز قيامت نهانها آشكار شود . بعضى از بزرگان نفى سؤال را در اين آيه نظير سؤال * ( « وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ » ) * دانسته و فرموده : قيامت مواقف بسيار دارد در بعضى سؤال واقع مىشود و در بعضى نه . . . ولى احتياج به آنچه فرموده نيست زيرا آيات